Preventief hartoor sluiten tijdens hartklepoperatie moet beroertes voorkomen
Groot Europees onderzoek laat zien dat extra ingreep tijdens een hartklepoperatie veilig is
Een beroerte is een van de ernstigste complicaties na een hartklepoperatie: 7 tot 15 procent van de patiënten krijgt er binnen vijf jaar een. Bijna alle bloedstolsels die zo’n beroerte veroorzaken, ontstaan in één klein zakje aan het hart: het linker hartoor. Chirurgen kunnen dat zakje met een klemmetje in een paar seconden afsluiten, tijdens een hartklepoperatie die toch al plaatsvindt. Uit het Europese LAA-CLOSURE-onderzoek blijkt nu dat dit veilig kan. Er deden 921 patiënten mee uit 13 ziekenhuizen. Het St. Antonius Ziekenhuis was een van de initiatiefnemers. De resultaten zijn deze week gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Journal of the American Heart Association.
Beroerte door stolsels in het hartoor
Veel mensen krijgen na een operatie aan de aortaklep een onregelmatige hartslag (boezemfibrilleren). Daardoor stroomt het bloed in het hart minder goed door en kunnen er bloedstolsels ontstaan. In meer dan 90 procent van de gevallen gebeurt dat in het linker hartoor. Vaak merken mensen niets van de stolsels en het boezemfibrilleren, totdat ze een beroerte krijgen. Dat gebeurt als een bloedstolsel naar de hersenen schiet. Een van de behandelopties is dan een operatie om het hartoor te sluiten, zodat daar geen stolsels meer kunnen ontstaan.
Wat als de hartchirurg het hartoor in een paar seconden sluit tijdens een ingreep die toch al gepland staat, zoals een hartklepoperatie? Patiënten merken er dan niets van, kunnen geen stolsels in het hartoor meer krijgen en hebben dus minder kans dat een bloedstolsel naar de hersenen schiet.
Kan dat veilig en kunnen we daarmee beroertes ook voorkomen? Op die vragen wilden de onderzoekers antwoord vinden.
Wat laat dit onderzoek zien?
Tot nu toe sloten chirurgen het hartoor alleen bij patiënten die al boezemfibrilleren hadden. LAA-CLOSURE is het eerste grote onderzoek bij patiënten zónder boezemfibrilleren, maar die wel meer kans hebben op een beroerte. De resultaten laten zien dat de operatie veilig is, niet langer duurt en dat patiënten na de ingreep niet meer bloedingen hebben. Ernstige complicaties door de hartoorsluiting kwamen ook niet voor.
Of de hartoorsluiting ook echt beroertes voorkomt, is nu nog niet bekend. De onderzoekers volgen alle patiënten daarom nog vijf jaar.
De onderzoekers weten ook nog niet of het sluiten van het hartoor bloedverdunners kan vervangen. Patiënten met boezemfibrilleren krijgen, meestal voor de rest van het leven, bloedverdunners. Die medicijnen beschermen tegen een beroerte, maar geven zelf ook een risico op bloedingen. Bovendien werken ze alleen als iemand ze elke dag blijft innemen. Het hartoor sluiten hoeft maar één keer. Daarna hoeft de patiënt er niets meer voor te doen. Het zou daarom misschien een goede vervanging zijn voor bloedverdunners, maar dat moet nog verder onderzocht worden.
Belangrijke stap op weg naar het voorkomen van beroerte
Bart van Putte, hartchirurg in het St. Antonius en onderzoeksleider: “Het mooie van deze resultaten is hoe weinig het kost en hoeveel het kan opleveren: een paar minuten extra tijdens een operatie die toch al gebeurt, tegenover een beroerte die iemands leven in één klap kan veranderen. Tegelijk is het wel zo, dat we het hartoor afsluiten terwijl men daar op dat moment nog geen last van heeft. Preventief dus. Dan is het extra belangrijk om te weten of het veilig is en dat is precies wat we nu hebben aangetoond. Nu kunnen we de vraag erachter gaan onderzoeken: voorkomen we er ook beroertes mee?”